سطح دسترسی ها در لینوکس و نحوه مدیریت آن

از آنجایی که سیستم عامل لینوکس چند کاربره است، برای محافظت از فایل ها و دایرکتوری های آن و جلوگیری از دسترسی غیر مجاز ، برای افراد سطح دسترسی تعریف شود . مدیر سرور میتواند سطوح دسترسی را تعریف کند. در این مقاله قصد داریم سطح دسترسی را  در هاست لینوکس تعریف کرده و  تعیین سطح دسترسی ها در لینوکس و نحوه مدیریت آن را توضیح دهیم.

تعریف سطح دسترسی (Permission) :

سطح دسترسی در لینوکس - permission

سطح دسترسی در سیستم های شبکه ای و چندکاربره به حالتی گفته میشود که کاربر میتواند بر اساس سطح دسترسی تعیین شده به منابع دسترسی داشته باشد که این سطوح دسترسی توسط مدیر سرور هاست و یا صاحب فایل تنظیم میشوند.

در لینوکس سه سطح دسترسی برای فایل و فولدرها وجود دارد:

اجازه خواندن فایل را میدهد   :read

اجازه نوشتن و ویرایش در فایل را میدهد   :write

اجازه اجرای فایل را میدهد  :execute

این سه سطح دسترسی به صورت r – w – x مشخص میشوند که برای هر کدام از آنها یک عدد در نظر گرفته شده است:

r → 4

w → 2

x → 1

در لینوکس سه کلاس برای کاربران وجود دارد: owner – group – other که میتوان برای هر کدام سطح دسترسی تعیین نمود.

مثال:

rw-rw-r → 644

سطح دسترسی در مثال بالا 644 است که در آن rw برابر با 6 در نظر گرفته میشود.

برای تغییر سطح دسترسی ها در لینوکس از فرمان chmod استفاده میشود. نحوه استفاده به صورت زیر است:

chmod [permissions] [path]

مثال:

chmod 755 test

در این مثال دسترسی به فایل test برای owner برابر با 7 یا rwx ، برای group برابر با 5 یا rx و برای other برابر با 5 یا rx خواهد بود.

755 → rwx-rx-rx

به طور کلی در لینوکس ۲ کاربر داریم که یکی root یا کاربر ریشه است و تمامی تنظیمات و تغییرات را میتواند انجام دهد و مشابه administrator در هاست ویندوز است و یک کاربر دیگر هم وجود دارد که خود شما هستید و یا شخصی که از سیستم استفاده میکند .

برای ورود به محیط root از دستور su استفاده میشود. پس از ورود این دستور از شما کد مربوط به ورود به روت درخواست میشود که آن را وارد میکنید و وارد محیط روت میشوید.

پیشنهاد وب رمز: هاست چیست؛ ۸ نوع میزبانی وب که باید بشناسید

دستورات SSH در لینوکس:

سطح دسترسی در لینوکس - دستورات SSH در لینوکس

ssh مخفف Secure Shell در واقع یک پروتکل امن و رمزگذاری شده برای مبادله اطلاعات بین کامپیوتر و سرور میباشد. که به کاربر اجازه دسترسی به سرور ریموت را میدهد. یعنی کاربر از راه دور به سرور متصل شده و آنرا مدیریت میکند. به طور مثال عملیاتی مانند جابه جا کردن فایل ها، حذف و اضافه کردن فایل و فولدر، کپی کردن فایل ها و ….را میتوان به وسیله این دستورات انجام داد.

برخی از دستورات پرکاربرد SSH:

سطح دسترسی در لینوکس - برخی از دستورات پرکاربرد SSH

برای اجرای دستورات وارد محیط ترمینال لینوکس شوید. مشابه تصویر زیر:

سپس دستورات را وارد نمایید.

ورود به دایرکتوری یا شاخه مورد نظر cd /directory name

بازگشت به دایرکتوری قبل cd ..

نمایش فایل و فولدرهای داخل دایرکتوری ls

نمایش جزئیات فایل ها و فولدرهای موجود دایرکتوری جاری   ls -l

نمایش مسیر دایرکتوری جاری pwd

نمایش نام یوزرهایی که به سیستم متصل هستند who

ورود به روت sudo -i

خروج از محیط روت   exit

رفتن به فولدر خانگی کاربر cd ~user1

رفتن به آخرین دایرکتوری که در آن بوده اید cd –

ایجاد یک دایرکتوری با نام test در مسیر جاری mkdir test

تغییر نام و یا جا به جا کردن یک فایل یا فولدر mv test1 new_test

حذف یک دایرکتوری با نام testdir از مسیر جاری rmdir testdir

حذف یک فایل با نام فایل تست rm -f testfile

مجوز فایل ها و فولدرها

کلاس های کاربران سرور لینوکس:

u → owner

g → group

o → other or all

دستورات تعیین سطح دسترسی و مجوزها:

تغییر مجوز فایل یا دایرکتوری   chmod ugo+rwx testdir

دادن مجوز اجرایی به فایل testfile به کاربر جاری   chmod u+s /bin/testfile

حذف مجوز اجرایی فایل testfile از کاربر جاری   chmod u-s /bin/testfile

دادن مجوز اجرایی به دایرکتوری testdir به گروه جاری   chmod g+s /home/testdir

حذف مجوز اجرایی از دایرکتوری testdir از گروه جاری chmod g-s /home/testdir

نمایش مجوز فایل ها در مسیر جاری ls -lh

تدوین و گردآوری: حبیبه سورانی

 

رتبه: 4.8 از 966 رأی

برچسب ها :

منبع : makeuseof.com linux.com

2 پاسخ به “سطح دسترسی ها در لینوکس و نحوه مدیریت آن”

  1. صدرا گفت:

    بسیار عالی ممنون از سایت خوبتان من خودم طراحی سایت میکنم میدانم خیلی زحمت کشیده اید برای ساختن
    فولدر در لینوکس این وب این وبلاگ رو خوندم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *